เช้าวันที่ 26 สิงหาคม 2569 ที่สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ กรมสอบสวนคดีพิเศษ หรือ DSI นำสำนวนที่เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตของ แตงโม ภัทรธิดา จำนวน 54 แฟ้ม รวมเอกสารมากกว่า 10,000 แผ่น ส่งมอบให้ ป.ป.ช.

ข่าวนี้ถูกพาดหัวกันหลายแบบมาก บางที่บอกว่า “ฟัน 40 เจ้าหน้าที่” บางที่บอกว่า “ยุติเรื่อง” ทั้งที่พูดถึงเหตุการณ์เดียวกัน บทความนี้แยกให้ว่าอะไรคือสิ่งที่ยืนยันได้ และอะไรที่ยังเถียงกันอยู่

เกิดอะไรขึ้นที่สำนักงาน ป.ป.ช. เมื่อ 26 สิงหาคม

ผู้นำสำนวนมาส่งคือ นายเกรียงศักดิ์ สวรรณศรี พนักงานสอบสวนคดีพิเศษชำนาญการพิเศษ ของ DSI

เขาระบุว่าตอนนี้สำนวนอยู่ในอำนาจการพิจารณาของ ป.ป.ช. ตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแล้ว จึงเปิดเผยรายละเอียดข้างในไม่ได้ ถ้า ป.ป.ช. เรียกเจ้าหน้าที่ไปให้ถ้อยคำหรือขอเอกสารเพิ่ม ทาง DSI พร้อมให้ความร่วมมือ

วันนั้นมีผู้ไปร่วมสังเกตการณ์สามคน คือ ปานเทพ พัวพงษ์พันธ์ · อัจฉริยะ เรืองรัตนพงศ์ · ภนิดา ศิระยุทธโยธิน แม่ของแตงโม

ปานเทพเล่าว่าจุดเริ่มต้นมาจากการที่อัจฉริยะกับแม่แตงโมยื่นเรื่องร้องทุกข์กล่าวโทษต่อ DSI ก่อนจะมีการตั้งคณะกรรมการสืบสวน และการส่งสำนวนมา ป.ป.ช. ครั้งนี้เกิดขึ้นเมื่อพบประเด็นที่เกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหาต่อเจ้าหน้าที่ของรัฐ โดยอธิบดี DSI เห็นชอบให้ส่ง

ตัวเลข 40 ราย มาจากไหน และทำไมถึงมีคนออกมาโต้

ก่อนหน้าวันส่งสำนวนสองวัน มีรายงานข่าวว่า DSI รวบรวมสำนวนได้ 45 แฟ้ม เอกสารกว่า 13,000 แผ่น จากการสืบสวนตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2568 และพบผู้เกี่ยวข้องราว 40 ราย

จุดที่คนมักอ่านผ่านคือ 40 รายนั้น ไม่ได้เป็นเจ้าหน้าที่รัฐทั้งหมด รายงานระบุว่าเป็นทั้งเจ้าหน้าที่รัฐกับบุคคลธรรมดา ในข้อสงสัยเรื่องการบิดเบือนกระบวนการยุติธรรมเพื่อช่วยให้คนอื่นพ้นโทษหรือรับโทษน้อยลง

วันถัดมามีการออกมาโต้ว่าข้อมูลคลาดเคลื่อน โดยแหล่งข่าวระดับสูงในชุดทำงานยืนยันว่า DSI ไม่ได้แจ้งข้อกล่าวหาเจ้าหน้าที่รัฐ 40 คน สิ่งที่ทำเป็นการ “สืบสวน” ไม่ใช่การสอบสวนแบบตั้งข้อกล่าวหา ส่วนอธิบดี DSI ได้สั่งยุติเรื่องไปตั้งแต่วันที่ 5 สิงหาคม 2569 ด้วยเหตุผลว่าไม่มีการชี้มูลความผิดและขาดองค์ประกอบความผิด

ฝั่งนี้อธิบายว่าการส่งเอกสารให้ ป.ป.ช. เป็นขั้นตอนปกติเมื่อยุติเรื่องที่มีเจ้าหน้าที่รัฐเข้ามาเกี่ยวข้อง ไม่ใช่การส่งไปเอาผิดใคร

สองเวอร์ชันนี้ยังไม่มีใครยืนยันได้ว่าเวอร์ชันไหนถูกทั้งหมด สิ่งที่ทำได้ตอนนี้คือรู้ว่ามีทั้งสองเสียงอยู่ แล้วรอ ป.ป.ช. เป็นคนตอบ

ส่งสำนวนให้ ป.ป.ช. ไม่เท่ากับการชี้มูลความผิด

ข้อนี้สำคัญที่สุดและเป็นข้อที่พาดหัวส่วนใหญ่ทำหาย

การที่ DSI ส่งสำนวนเข้าสู่การพิจารณาของ ป.ป.ช. ยังไม่ถือเป็นการชี้มูลความผิด และยังไม่ใช่ข้อยุติของคดี เป็นแค่การส่งของให้อีกหน่วยงานหนึ่งไปดูตามอำนาจของเขา

เอกสาร 54 แฟ้มเป็นตัวเลขที่บอกปริมาณงาน ไม่ได้บอกว่าใครผิด ยิ่งเอกสารเยอะยิ่งแปลว่าต้องใช้เวลาอ่านนาน ไม่ได้แปลว่าหลักฐานแน่น

ป.ป.ช. ทำอะไรได้บ้าง หลังรับสำนวนไปแล้ว 3 ทาง

ปานเทพอธิบายกรอบการพิจารณาเบื้องต้นไว้ว่ามีได้หลายทาง

  • ถ้าเห็นว่าเรื่องไม่เข้าข่ายกรณีร้ายแรง อาจส่งเรื่องกลับให้ DSI ดำเนินการเอง
  • ถ้าเห็นว่าข้อเท็จจริงยังไม่พอ อาจประสานให้ DSI สอบเพิ่มเติม
  • ถ้าพิจารณาแล้วเห็นว่ามีมูล จึงจะเข้าสู่กระบวนการไต่สวนและดำเนินการตามกฎหมาย

แปลว่าทางที่นำไปสู่การเอาผิดจริงเป็นแค่หนึ่งในสามทาง และเป็นทางที่ยาวที่สุดด้วย

ไทม์ไลน์ 5 ถึง 26 สิงหาคม เรียงให้เห็นภาพรวม

วันที่ เกิดอะไรขึ้น
5 ส.ค. 2569 อธิบดี DSI สั่งยุติเรื่อง ตามที่ฝั่งชุดทำงานให้ข้อมูลภายหลัง
24 ส.ค. 2569 มีรายงานว่าสำนวนมี 45 แฟ้ม กว่า 13,000 แผ่น เกี่ยวข้องราว 40 ราย
25 ส.ค. 2569 ชุดทำงานโต้ว่าข้อมูลคลาดเคลื่อน ยืนยันไม่ได้แจ้งข้อกล่าวหา 40 เจ้าหน้าที่รัฐ
26 ส.ค. 2569 DSI ส่งสำนวน 54 แฟ้ม กว่า 10,000 แผ่น ให้ ป.ป.ช. จริง

จะเห็นว่าจำนวนแฟ้มกับจำนวนแผ่นที่รายงานวันที่ 24 กับที่ส่งจริงวันที่ 26 ไม่ตรงกัน ยังไม่มีการชี้แจงว่าต่างกันเพราะอะไร อาจเป็นการรวมแฟ้มเพิ่มในช่วงสองวันนั้นก็ได้

ปานเทพบอกว่าติดตามเรื่องนี้มากว่า 4 ปีแล้ว การที่สำนวนมาถึงขั้นตอนนี้ถือเป็นอีกขั้นหนึ่งของกระบวนการ ไม่ใช่จุดจบ

อ่านข่าวคดีนี้ยังไงไม่ให้พลาด ข้อควรระวัง

คดีนี้อยู่มา 4 ปีและมีข้อมูลผิดหมุนเวียนเยอะมาก สามข้อนี้ช่วยกรองได้

หนึ่ง แยกให้ออกระหว่างคำว่า สืบสวน กับ สอบสวน สองคำนี้ต่างกันในทางกฎหมาย และเป็นจุดที่ทำให้ข่าวเดียวกันถูกเล่าคนละแบบ

สอง เจอตัวเลขเมื่อไหร่ ให้ดูว่าตัวเลขนั้นนับอะไร 40 รายในข่าวนี้คือผู้เกี่ยวข้องทั้งเจ้าหน้าที่รัฐและบุคคลธรรมดา ไม่ใช่เจ้าหน้าที่รัฐ 40 คนที่ถูกตั้งข้อหา

สาม พาดหัวที่ใช้คำว่าฟันหรือเอาผิด มักวิ่งไปไกลกว่าสิ่งที่หน่วยงานพูดจริง วิธีเช็กเร็วที่สุดคือไล่กลับไปหาต้นทางตามที่เราเขียนไว้ในเรื่อง เช็กข่าวดาราจริงหรือมั่ว

ถ้าอยากรู้ว่ากระบวนการหลังจากนี้จะใช้เวลาแค่ไหน คำตอบตรงไปตรงมาคือยังไม่มีใครบอกได้ ป.ป.ช. ไม่ได้ให้กรอบเวลาไว้ และ DSI ก็บอกแล้วว่าเปิดเผยรายละเอียดไม่ได้


ที่มา: tvpoolonline ผ่าน LINE TODAY · THE STANDARD (24 ส.ค. 2569) · THE STANDARD ฉบับชี้แจงข้อมูลคลาดเคลื่อน (25 ส.ค. 2569)